Endüstriyel Tasarım Başvuru Klavuzu
Özellikle kalite ve teknik açıdan müşterilere aynı faydayı sağlayan ürünlerde tasarım, çoğu zaman en belirleyici faktör olarak karşımıza çıkmaktadır.
Tasarım, bir ürünün tümü, veya bir parçası veya üzerindeki süslemenin, çizgi, şekil, biçim, renk, doku, malzeme veya esneklik gibi insan duyuları ile algılanan çeşitli unsur veya özelliklerinin oluşturduğu bütünü ifade eder.
Yapılan araştırmalar, tüketici ürün tercihinde marka, kalite, fiyat gibi unsurların yanı sıra ürünlerin dış görünümünün de oldukça etkili olduğunu göstermektedir.
Özgün ve yeni tasarımlar fikir hırsızlığı, kopyalama ve taklit gibi tehditlerle karşı karşıya kalacak ve bu nedenden ötürü tasarım sahipleri ticari anlamda büyük kayıplara uğrayacaktır.
Tasarım tescili için, "endüstriyel tasarım tescil başvuru formu"nun doldurulması, öngörülen evraklar ile ilgili ücretin satırılarak bizzat yada posta yolu ile Enstitüye başvuruda bulunulması gerekmektedir.
Şekli İnceleme: Tasarım tescil başvurularının ilgili KHK'nın 3.maddesi hükmünce yapılan re'sen inceleme ile başvurunun Yönetmelikte öngörülen hükümler çerçevesinde incelenmesidir.
Şekli eksiklik içermeyen ya da şekli eksikliği süresi içerisinde tamamlanan tasarım tescil başvuruları Endüstriyel Tasarım Siciline kaydedilir.
İlanı yapılmış bir tasarımla ilgili olarak, gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili meslek kuruluşları tasarımın yenilik ve ayırt edici nitelik vasfına sahip olmadığı gerekçesiyle yada hak sahipliğine dayanarak ilân tarihinden itibaren altı ay içinde tasarım tescil belgesinin verilmesine karşı Enstitü nezdinde itirazda bulunabilirler.
Tasarım tescil sistemi içerisinde bir tasarım ancak "yenilik" ve "ayırt edici nitelik" şartlarını haiz olması koşuluyla korunmaktadır.
KHK'da tasarım koruması dışında kalan tasarımlar şöyle belirlenmiştir;
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları veya Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde ikametgahı veya idari merkezi bulunan ya da sınai veya ticari faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile Paris veya Bern Sözleşmeleri yahut Dünya Ticaret Örgütünü Kuran Anlaşmanın eki TRIP's hükümleri dahilinde başvuru hakkına sahip kişiler yararlanır.
Tescilli tasarımların koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 5 yıldır. Ancak bu süre beşer yıllık dönemler halinde yenilenmek suretiyle 25 seneye kadar uzatılabilir.
Tasarım tescil başvurusu veya tescilden doğan tasarım hakkının başkasına devredilmesi mümkündür. Ayrıca, tasarım hakkından doğan kullanma yetkisi ulusal sınırların bütünü içinde veya bir kısmında geçerli olacak şekilde lisans sözleşmesine konu olabilir. Tasarım hakkının miras yolu intikali ve rehnedilmesi de mümkün olmaktadır.
Tasarım tescilinin hükümsüz kılınması söz konusu olabilmektedir. Yetkili bir mahkeme tarafından tasarım tesciline ilişkin hükümsüzlük kararı
Tasarımın birden fazla ülkede korunması isteniyorsa, korunmak istenen ülkerin ofislerine ayrı ayrı tasarım tescil başvurusu yapılması gerekmektedir.Ancak geçen süreç içerisinde, ayrı ayrı her ülkede başvuru yapılması, beraberinde farklı başvuru süreçleri ve farklı dil kullanımı gibi sorunları getirdiği görülmüş ve yapılacak tek bir başvuru ile birden fazla ülkede tasarımın koruma altına alınmasını sağlayan, Endüstriyel Tasarımların Uluslararası Tesciline İlişkin Lahey Anlaşması yürürlüğe konmuştur.
Başvuru İçin Gerekli Evraklar: Ücret, Vekaletname, İmza Sirküsü, Rüçhan Belgesi ve Türkçe tercümesi...
Tasarım tescili başvuru formu, kullanıcılara kullanım kolaylığı sağlayacak nitelikte tasarlanmıştır. Form içerisinde yer alan alanlar madde başlıkları halinde numaralandırılmış olup ilgili alanlarda başvuru sahiplerinden talep edilen bilgiler ile sunulacak olan belgelerin niteliği hakkında bilgi aşağıda sıralanmaktadır
Bu alan başvuru sahibine ait kimlik bilgileri ile irtibat bilgilerinin belirtildiği bölümdür. Başvuru sahibinin adının yada unvanının başvuru formunda belirtilmemesi başvurunun kesinleşmesini etkilemekte olduğundan başvuru aşamasında bu bilgilerin eksiksiz doldurulması büyük önem arz etmektedir.
Başvuru sahipleri, işlemlerini Enstitü nezdinde yürütmesi amacıyla vekil tayin edebilirler. Ancak atanacak vekilin Enstitü vekil siciline kayıtlı olması gerekmektedir.
Bir başvuruda, mevzuatta öngörülen şartları taşıması koşuluyla, birden fazla tasarım tescili için talepte bulunulabilir. Bu başvurular çoklu başvuru olarak değerlendirilmektedir. Başvurunun çoklu olması durumunda başvuruda yer alan tasarım sayısı bu alanda belirtilmelidir.
Yayım ertelemesi, başvuruda yer alan tasarımlara ait görsel anlatımların talep edilen yayın erteleme süresi içerisinde kamu incelemesine kapalı tutularak, söz konusu süre bitiminde Bültende yayınlanmasıdır.Yayım erteleme talebine ilişkin bilgi ile yayım erteleme süresi bu alanda belirtilmelidir.
Başvuruda rüçhan talebinin olup olmadığı bu alanda yapılacak işaretleme ile belirtilmelidir. Rüçhan hakkı talebinin kesinlikle başvuru aşamasında yapılması gerekmektedir.
Bu bölümde, başvuruda yer alan tasarımların sıra numarası belirtilmek suretiyle ürün adları belirtilir. Bu bölümde yer alan "Locarno sınıf kodu" alanının doldurulması zorunlu olmamakla beraber, bilinmesi halinde başvuru sahibince veya vekilince doldurulması faydalı olmaktadır.
Başvuruda yer alan tasarımların kim tarafından tasarlandığı formun bu bölümünde açıkça belirtilir. Bir başvuruda yer alan bütün tasarımların aynı tasarımcıya ait olması durumunda formda yer alan ilgili alanın işaretlenmesi gerekir.
Başvuru sahibinin, tasarımcı ya da tasarımcılardan farklı olması halinde tescil talep hakkının tasarımcıdan veya tasarımcılardan ne şekilde elde edildiği, formun bu bölümünde ilgili alan işaretlenerek belitilmelidir.
Başvuru formunun V. bölümünde rüçhan talebinin var olduğu işaretlenmiş ise rüçhan hakkına ilişkin bilgiler bu bölüm altında yer alan ilgili alanlar doldurulmak suretiyle belirtilmelidir.Başvuruda yer alan tasarımların tamamı için aynı rüçhan hakkının talep edilmesi durumunda ilgili alanın işaretlenmesi gerekir.
Görsel anlatım, tasarımın tüm belirgin özelliklerini yansıtan ve yayım yoluyla çoğaltılmaya elverişli, resim, çizim, grafik, fotoğraf veya benzeri bir biçimde hazırlanmış tasarımın veya tasarımın uygulandığı ürünün görünümüdür.
Tarifname, tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünün görsel özelliklerinin ifade edildiği yazılı metin olup formda yer alan tarifname sayfasında tasarım ve görünüm numaraları belirtilmek suretiyle hazırlanır.
Tasarım tescil başvurusunda yatırılması gereken ücret kalemleri aşağıda sıralanmıştır;
Görüldüğü üzere başvuru ücreti, başvuruda yer alan tasarım sayısına göre; yayın ücreti ise başvuruda sunulan görsel anlatım sayısı ve türüne göre (siyah-beyaz / renkli) değişim göstermektedir.