Bilgisayar programları ve yarı
iletkenlerin topografyaları hariç olmak üzere,
endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi
bir nesnenin yanı sıra bileşik bir sistem veya
bunu oluşturan parçalar, setler, takımlar,
ambalajlar gibi nesneleri, birden çok nesnenin
veya sunuşun bir arada algılanabilen
bileşimlerini, grafik sembolleri ve tipografik
karakterleri içine alan ürün yelpazesinde
bulunan ürünlerin kendilerinin veya bir
parçasının yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip
olmak şartı ile dış görünümlerinin koruma altına
alınmasıdır.
Bir başka deyişle, ürünün
süsü veya estetik görünüşüdür. Estetik görünüş;
Ürünün biçimi, rengi, süsü veya bunların
kombinasyonları sonucu ortaya çıkan ve göze
hitap eden görünüşüdür.
Tasarım konusu
ürün endüstriyel yolla birden fazla sayıda
üretilebilmelidir. Eğer ürün endüstriyel yolla
birden fazla sayıda üretilemiyorsa veya
üretilmek istenmiyorsa, bu durumda ortaya çıkan
ürün sanat eseri kapsamına girer ve telif hakkı
kapsamında korunur.
Örneğin, tek olarak
üretilmiş resim veya heykel. |
HANGİ TASARIMLARIN
KORUNMASI İÇİN BAŞVURUDA
BULUNULMALIDIR?
Yeni ve ayırt
edici niteliğe sahip tasarımların korunması için Sivri Danışmanlşık'a başvuruda
bulunulmalıdır. Bileşik bir ürünün bir parçası
ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt
edici niteliğe sahipse ayrıca korumadan
yararlanır.
KORUMA KAPSAMI DIŞINDA
TUTULAN TASARIMLAR
NELERDİR?
- Yeni ve ayırt edici niteliğe
sahip olmayan tasarımlar,
- Kamu düzeni ve genel ahlaka
aykırı tasarımlar,
- Teknik fonksiyonunun
gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma
ilişkin özellik ve unsurlarda hiçbir seçenek
özgürlüğü bırakmayan tasarımlar,
- Tasarlanan veya tasarımın
uygulandığı ürünü başka bir ürüne mekanik olarak
monte edebilmek yahut bağlayabilmek için ancak
zorunlu biçim ve boyutlarda üretilebilen
tasarımlar,
koruma kapsamı
dışındadır.
TASARIMDA YENİLİK
NEDİR?
Bir endüstriyel tasarımın
aynısı, başvuru ve rüçhan tarihinden önce
dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış
ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarım,
başvuru tarihinden önceki oniki ay içerisinde
tasarımcı veya halefi veya bu kişilerin izni ile
üçüncü bir kişi tarafından kamuya sunulur veya
tasarımcı veya halefleri olan kişilerin
suistimali sonucu kamuya sunulursa, endüstriyel
tasarımın yeniliği
etkilenmez.
ÜLKEMİZDEKİ TASARIM TESCİL SİSTEMİ
NASILDIR?
Sivri Danışmanlık'a
yapılan tasarım tescil başvuruları, sadece
başvuru şartları ve 554 sayılı Kanun Hükmünde
Kararname’nin 3. Maddesi kapsamına göre
incelenerek tescil edilmektedir. Bunun anlamı
ise, sadece başvuru için gerekli evrakların
(dilekçe, vekaletname, ücret vb.) var olup
olmadığı hususunda incelemenin
yapılmasıdır.
Yukarıda bahsedilen
inceleme sonucunda, herhangi bir eksikliği
bulunmayan başvurular tasarım siciline kayıt
edilir ve Resmi Endüstriyel Tasarımlar
Bülteni’nde yayınlanarak ilan edilir. Yayın
tarihinden itibaren 6 ay süre ile, ilanı
yapılmış tasarımla ilgili gerçek veya tüzel
kişiler, ilgili meslek kuruluşları gerekçelerini
açıkça belirtmek ve ilgili yönetmelikte
öngörülen şartları yerine getirmek koşuluyla
tasarım belgesinin verilmesine karşı Enstitü
nezdinde itirazda bulunabilirler.
Yapılan
itiraz ve gerekçesi, kendi görüşlerini
açıklayabilmesi için tasarım hakkı talep edene
gönderilir.
İtiraza konu tasarım için
tescilin devamı veya iptali konusunda verilecek
karar Yeniden İnceleme Değerlendirme Kurulu’nda
alınır. Yeniden İnceleme Değerlendirme
Kurulu’nda, itiraz ekinde sunulan itiraz
dilekçesi ve belgeler doğrultusunda karar
verilmektedir. İtiraza konu tasarımın yıllardır
piyasada var olduğunun bilinmesine rağmen eğer
bu durum itiraz ekinde herhangi bir belge ile
ispatlanamaz ise, tescilin devamı yönünde
Yeniden İnceleme değerlendirme Kurulu’nda karar
alınmaktadır. İtiraz eden, itirazını yazılı
belgelerle ispatlamak zorundadır. Enstitü,
tescile konu olan tasarımın yenilik özelliğine
sahip olup olmadığı hususunda herhangi bir
araştırma yapmamaktadır.
Tescile 6 aylık
yasal itiraz süresi içerisinde herhangi bir
itiraz olmaz ise, tasarım tescil belgesi başvuru
sahibine gönderilmektedir.
6 aylık yasal
itiraz süresinin kaçırılması durumunda, tasarım
tescil belgesinin hükümsüzlüğü için adli
mahkemelerde dava
açılabilir.
AYIRT EDİCİ NİTELİK
NEDİR?
Endüstriyel tasarımın,
bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel
izlenim ile bilinen herhangi bir endüstriyel
tasarımın bu kullanıcıda yarattığı izlenim
arasında belirgin bir farklılık olması, ayırt
edici niteliğe sahip olma
anlamındadır.
TASARIM HAKKI TALEP EDEN İLE
TASARIMCI ARASINDAKİ FARK
NEDİR?
Gerçek veya tüzel kişiler
tasarım hakkı talebinde bulunabilirler. Tasarım
hakkı sahibi, tescile konu tasarımı veya
tasarımın uygulandığı ürünü üreten, piyasaya
sunan, satan, sözleşme yapmak için icapta
bulunan, ticari amaçlı kullanandır.
Tasarımcı ise, tasarımı gerçekleştiren
kimsedir. Ekip çalışması sonucunda ortaya çıkan
tasarımlarda tasarımcıların isimlerinin tek tek
belirtilmesi gerekmektedir. Tasarım hakkı talep
eden ile tasarımcının farklı olması durumunda,
aradaki ilişki başvuru esnasında beyan
edilmelidir.
ENDÜSTRİYEL TASARIM TESCİLİNİN
SAHİBİNE SAĞLADIĞI HAKLAR
NELERDİR?
Tasarımcının birden
çok olması halinde, taraflar arasında aksine bir
anlaşma yoksa tasarımcılar müşterek mülkiyet
hükümleri çerçevesinde hak sahibidirler. Her hak
sahibi diğerinden bağımsız olarak aşağıdaki
işlemleri kendi adına yapabilir:
- Kendisine düşen pay üzerinde
serbestçe tasarrufta bulunabilir. Payın üçüncü
kişiye devredilmesi halinde diğer pay
sahiplerinin önalım hakkı vardır. Payın devri
yazılı şekilde yapılır ve sicile kaydedilir.
Enstitü ön alım hakkının kullanılabilmesi için
durumu iki ay içinde diğer paydaşlara bildirir.
Ön alım hakkı bildirimin tebellüğünden itibaren
bir ay içinde kullanılır.
- Diğer hak sahiplerine bir
bildirimde bulunduktan sonra tasarımı
kullanabilir.
- Tasarımın korunması için
gerekli önlemleri alabilir. Tasarımın
kullanılması amacı ile üçüncü kişilere lisans
verilmesi, hak sahiplerinin tamamının karar
vermesi ile mümkündür. Ancak, mahkeme mevcut
şartları göz önünde tutarak, hakkaniyet
düşüncesiyle bu yetkiyi hak sahiplerinden sadece
birine de verebilir.
- Birlikte yapılan tasarım
başvurusu veya tasarımdan doğan hakların
herhangi bir şekilde tecavüze uğraması halinde,
üçüncü kişilere karşı hukuk veya ceza davası
açabilir. Diğer hak sahiplerinin davaya
katılabilmeleri için, durum davayı açan
tarafından davanın açıldığı tarihten itibaren
bir ay içinde kendilerine
bildirilir.
TASARIM HAKKI
KAPSAMI NEDİR?
Üçüncü kişiler
tasarım hakkı sahibinin izni olmadan koruma
kapsamındaki tasarımı veya tasarımın uygulandığı
ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz,
sözleşme yapmak için icapta bulunamaz, ithal
edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu
amaçlarla elde bulunduramaz.
ENDÜSTRİYEL
TASARIMLAR KAÇ YIL SÜRE İLE KORUMA ALTINA
ALINIR?
Tescilli Tasarımların
koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 5
yıldır.
Anılan süre beşer yıllık
dönemler halinde yenilenmek üzere, toplam 25
yıla kadar uzatılabilir.
BİLGİLENMİŞ
KULLANICI KİMDİR?
Tasarımın
özelliğine bağlı olarak, nihai bir tüketici veya
konu ile ilgili uzman bir kişi bilgilenmiş
kullanıcı olabilir.
Örnek: Bir makinanın içindeki
bir parça veya tamir esnasında değiştirilen bir
mekanik parça konusunda, tüketici yerine o
parçayı değiştiren kişi bilgilenmiş
kullanıcıdır.
ÇOKLU BAŞVURU NEDİR,
KOŞULLARI NELERDİR?
Süslemeler hariç olmak üzere,
birden çok tasarımın tescil işlemlerinin tek bir
başvuru ile yapılmasıdır. Tescile konu
tasarımların çoklu başvuruya konu olabilmesi
için ürünlerin;
- Aynı alt-sınıfa ait olması veya
- Aynı set/takıma ait olması veya
- Bileşik bir ürünün parçaları
olması veya
- Birden çok nesnenin ya da
sunuşun bir arada algılanabilen bir bileşimi
oluşturması,
gerekir.
ÜZERİNDE SINAİ
MÜLKİYET HAKLARI BULUNAN BİR ÜRÜNÜN DIŞ
GÖRÜNÜMÜNDE KÜÇÜK DEĞİŞİKLİKLER YAPILIRSA
ENDÜSTRİYEL TASARIM TESCİLİ OLABİLİR
Mİ?
Hayır. Bir tasarımın tescil
edilebilmesi için yenilik kriterini taşıması ve
ayırt edici nitelikte olması gerekir. Bir
tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden
önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya
sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir.
Ancak, sadece küçük ayrıntılarda farklılık
gösteriyorsa yenilik ve ayırt edicilik
kriterleri açısından değerlendirilerek tescil
talebi geri çevrilebilir.
ENDÜSTRİYEL TASARIM
TESCİL BAŞVURUNUZUN İŞLEME ALINABİLMESİ VE
BAŞVURU TARİHİNİZİN KESİNLEŞEBİLMESİ İÇİN
HANGİ BELGELER
GEREKLİDİR?
- Eksiksiz olarak doldurulmuş
başvuru dilekçesi,
- Başvuru ücreti dekont
aslı,
- 10 adet görsel
anlatım.
*
Ayrıntılı bilgi için Endüstriyel Tasarım
Başvurularının Hazırlanması İçin Gerekli Bilgi
ve Belgeler Kılavuzu’nun alınması gerekmektedir.
ENDÜSTRİYEL TASARIM BAŞVURUSU İÇİN
NEREYE MÜRACAAAT
EDİLİR?
Endüstriyel Tasarım
Tescil başvurusunda bulunmak isteyen kişi, Sivri
Danışmanlık'a şahsen ve/veya web aracılığıyla müraacat
edebilir.
TÜRKİYE’DE TESCİL EDİLEN
ENDÜSTRİYEL TASARIM’IN TÜM DÜNYA’DA GEÇERLİ
OLACAĞI DÜŞÜNCESİ KAMUOYUNDA YAYGINDIR. BU DOĞRU
MUDUR?
Hayır. Bir ülkede tescil
edilen Endüstriyel Tasarımın tüm dünyada geçerli
olacağı düşüncesi yanlıştır. Türkiye'de
başvurusu yapılan ve tescil edilen bir tasarım
sadece Türkiye sınırları içinde koruma hakkından
yararlanır. Bu nedenle, ayrıca, koruma istenilen
her ülkede, o ülkenin mevzuatına göre başvuruda
bulunulması gerekmektedir.
YAYIN ERTELEMESİ
NEDİR?
Özellikle modası çabuk
geçen sektörlere ait ve henüz kamuya sunulmamış
tasarımların, referans tarihinden başlamak üzere
görsel anlatımlarının ve diğer başvuru
belgelerinin en fazla 30 aylık bir süre için
kamu incelemesine kapalı
tutulmasıdır.
YABANCI ÜLKELERDE TASARIM
BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?
Sınai
Mülkiyetin Himayesine Dair Paris Sözleşmesi'ne
üye ülkelerden herhangi birinde tasarım tescili
yaptırmak isteyenler, ilgili ülke mevzuatına
göre o ülkede ikamet eden bir vekil kanalıyla
başvuruda bulunarak tasarım tescili elde
edebilir. Yurt dışındaki vekil adresleri Sivri Danışmanlık'tan temin
edilebilir.
ENDÜSTRİYEL TASARIM BAŞVURU İLE
TESCİL BELGELERİ ÜZERİNDEKİ TASARRUFLAR VE
DEĞİŞİKLİKLER NELERDİR, BUNLARIN BİLDİRİLMESİ
ZORUNLU MUDUR?
Evet. Endüstriyel
tasarım belgesi hakkı devredilebilir, lisans
sözleşmesi yoluyla kiralanabilir, veraset yolu
ile varislere intikal edebilir, yada rehin
edilebilir. Endüstriyel tasarım belgesi üzerinde
yapılan devir, lisans, veraset ve intikal, rehin
gibi tasarruflarla, adres ve unvan
değişikliklerinin üçüncü kişilere karşı hüküm
ifade edebilmesi için, Endüstriyel tasarım
siciline kayıt edilmesi gereklidir. Bunun için
de, bu değişiklikler Firmamıza
bildirilmelidir.
ENDÜSTRİYEL
TASARIMLARA KARŞI YAPILAN TECAVÜZ VE İHLAL
HALLERİNDE MAHKEMECE VERİLECEK HAPİS VE PARA
CEZALARI NELERDİR?
Yanlış ve
yanıltıcı bildirim;
Üç yüz milyon liradan
altı yüz milyon liraya kadar para cezası ve bir
yıldan iki yıla kadar hapis
cezası,
Tanınan hakkı genişletme;
Altı yüz milyon liradan
bir milyar liraya kadar para cezası ve iki
yıldan üç yıla kadar hapis
cezası,
Tecavüz hallerinde;
Altı yüz milyon liradan
bir milyar liraya kadar para cezası ve iki
yıldan dört yıla kadar hapis cezası, iş
yerlerinin bir yıldan az olmamak üzere
ticaretten
menni.
(*)28.07.1999 tarih ve 4421 sayılı “Türk
Ceza Kanunu ile Cezaların İnfazı Hakkında
Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile
(Madde 4 b/9) 01.01.1994 ila 31.12.1998
tarihleri arasında yürürlüğe girmiş bulunan
kanunlardaki para cezaları sekiz kat
arttırılmıştır.
|
Marka Nedir?